Trải nghiệm bị kẹt trong thang máy gặp sự cố là điều không ai mong muốn, thậm chí là sợ hãi. Tuy nhiên, lợi ích to lớn của thang máy khiến chúng ta vẫn đang phải sử dụng thang máy gần như mỗi ngày. Nhờ có thang máy, con người có thể đi lên cao nhanh hơn, tốn ít sức lực hơn. Thay vì leo từng bước nặng nhọc, bây giờ chỉ mất vài ba phút với một, hai thao tác bấm nút nhỏ, ta có thể đi lên cao tới hàng chục, trăm mét dễ dàng. Thang máy cũng giúp vận chuyển nhiều vật liệu xây dựng lên tầng cao.
Bên cạnh những tính năng hữu dụng ai cũng biết, thang máy cũng mang lại những phiền toái, bực dọc, lo âu cho người sử dụng khi gặp sự cố.
Các sự cố khiến bạn bị kẹt trong thang máy
Thang máy mất điện
Nếu trong quá khứ thang máy chạy bằng hơi nước hoặc trục kéo bằng tay, thì ngày nay chúng hoạt động bằng điện. Với thang máy, nguồn điện là yếu tố vô cùng quan trọng, nếu gián đoạn sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình vận hành. Hệ thống đèn chiếu sáng khi thang máy mất điện sẽ không thể hoạt động. Nếu thang kính lộ thiên ngoài trời sẽ dễ dàng phát hiện sự cố. Thang kim loại trong tòa nhà khi mất điện sẽ không còn ánh sáng, gây hoảng loạn cho người bị kẹt trong thang máy. Bảng điện tử điều khiển khi thang máy mất điện cũng có khả năng bị vô hiệu hóa, không thể thao tác.
Thang máy chạy vượt tốc độ cho phép
Mỗi loại thang máy được sản xuất cần phù hợp với điều kiện của mỗi công trình. Vì thế, chúng khác nhau cả về cấu trúc, thiết kế hay cả tốc độ. Thang máy di chuyển nhanh hay chậm cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình sử dụng của con người. Quan trọng nhất là ảnh hưởng đến sự an toàn khi sử dụng.
Vì thế, việc thiết lập tốc độ thang máy là vô cùng quan trọng; mỗi con số đưa ra phải được tính toán kỹ càng và phù hợp. Tốc độ của thiết bị thang máy được lựa chọn cho từng công trình được tính toán dựa trên số tầng mà thang máy phục vụ và lưu lượng giao thông trong tòa nhà.
Có thể sử dụng công thức đơn giản: số tầng nhân với 10 để ra số vận tốc m/ phút. Ví dụ tòa nhà có 10 tầng thì vận tốc thang máy phù hợp nhất là: 10×10 = 100 m/phút hay 1.5m/s hoặc 1.75m/s. Những nơi như bệnh viện có nhiều bệnh nhân, hoặc gia đình với người già và trẻ nhỏ thì nên lắp đặt thang máy với vận tốc vừa phải là 1m/s.
Thang máy sẽ gặp sự cố khi chúng chạy vượt vận tốc cài đặt. Trên thực tế, trong suốt hành trình, thang máy có những thay đổi đôi chút ở tốc độ trong từng giai đoạn. Vào thời điểm bắt đầu và khi thang máy thực hiện việc dừng lại ở một tầng nhất định thì tốc độ sẽ không đạt được đúng với tốc độ lý tưởng đã cài đặt. Điều này là bình thường, để đảm bảo cho thang máy có thể hoạt động an toàn, phục vụ cho nhu cầu sử dụng của con người. Khi vượt quá tốc độ cho phép thì có thể thang máy đang bị lỗi ở bộ phận cài đặt hoặc tệ hơn là đang rơi tự do mất kiểm soát.
Cửa thang máy bị kẹt
Thang máy là một buồng kín với lớp cửa đóng mở tự động bằng điện, nên nguyên nhân chính dẫn đến thang máy bị kẹt phần lớn là do mất điện. Thang máy bị kẹt không chỉ xảy ra ở các địa điểm công cộng thậm chí thang máy gia đình cũng không tránh được sự cố này. Khi mất điện và bộ phận lưu điện của thang máy không hoạt động hiệu quả sẽ khiến người dùng bị mắc kẹt trong thang máy.
Ngoài ra, thang máy là một hệ thống thông minh được lắp đặt mắt cảm ứng Photocell. Còn được biết đến với những tên khác như cảm biến cửa thang máy, mành hồng ngoại, cảm quang cửa thang máy. Thiết bị này có chức năng nhận biết vật cản để cửa thang không đóng, nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Với cảm biến này, khi có bất cứ vật cản nào ngăn cản hoặc ảnh hưởng đến sự hoạt động của cửa thang thì hệ thống sẽ phát ra tín hiệu yêu cầu cửa thang không đóng lại và thang máy sẽ không di chuyển được cho đến khi không có vật cản tại vị trí photocell và cửa được đóng lại hoàn toàn.
Thế nhưng do nhà sản xuất lạc hậu hoặc chính người tiêu dùng tiết kiệm vô lý không lắp đặt, khiến chính mình và mọi người bị mắc kẹt trong thang máy. Thiếu đi photocel, khi có vật cản gây tình trạng kẹt cửa thang máy sẽ không có bộ phận nhận biết và báo hiệu, cửa cabin tự động đóng cửa. Nhưng đang đóng lại mắc phải dị vật nên gây ra hiện tượng kẹt cửa. Thang máy bị kẹt gây ra rất nhiều phiền phức cho người sử dụng.
Thiết bị cảm ứng này cũng có thể bị hỏng do tác động của ngoại lực hoặc thời gian sử dụng lâu dài mà không được bảo dưỡng đúng cách nên hoạt động chập chờn gây nên sự cố lỗi thang máy.
Thang máy rơi tự do mất kiểm soát
Thang máy rơi tự do được hiểu là hiện tượng thang bị đứt cáp rơi thẳng xuống hố PIT mà không được phát hiện và hệ thống thắng cơ (phanh) hay bộ khống chế tốc độ (governor) không hãm lại. Như vậy, sự cố thang máy rơi tự do phần lớn là do đứt cáp hoặc bộ phận thắng bị hỏng. Việc đứt cáp thường khó xảy ra vì mỗi cabin thang máy đều được kéo bởi nhiều sợi cáp. Mỗi sợi cáp tải đều đã có thể chịu được tải trọng của cả thang nên hệ số an toàn rất cao. Tải trọng có thể khiến một sợi cáp đứt lên đến 3100kg – 9400kg.
Hiện nay các thang máy thường sử dụng hệ thống 4 – 6 sợi cáp, mỗi sợi cáp lại được cấu thành từ 6 – 7 tao cáp. Mỗi sợi tao cáp lại được cấu tạo từ nhiều sợi thép, bện lại với nhau rất chắc chắn. Qua đó việc các sợi cáp đồng loạt đứt và không có bộ phận an toàn nào hoạt động làm thang máy rơi tự do là trường hợp cực hiếm xảy ra.
Trên thực tế, chúng ta rất hiếm gặp một trường hợp thang máy rơi tự do mất kiểm soát. Còn những sự cố thang máy máy trôi nhanh hơn tốc độ thông thường hoặc tụt cáp một vài tầng rồi dừng lại, hoạt động bình thường trở lại chỉ là hiện tượng thang máy bị mất kiểm soát vị trí. Tuy nhiên, khi trôi nhiều tầng ở các tòa nhà cao ốc có độ cao lớn, nhiều trẻ em phụ nữ người già sẽ bị hoảng loạn nghiêm trọng. Và khi dừng khựng lại đột ngột, va chạm xảy ra sẽ ít nhiều gây thương tích. Một ví dụ gần đây nhất là vụ rơi thang máy ở Nam Trung Yên, Hà Nội, vào 29/11/2020, khiến gần 10 người bị thương và hoảng loạn.
Bài viết liên quan: